Home » Lajme, Opinione » Pronarë të mëdhenj të tokave u krijuan si sundimtarët absolut

Pronarë të mëdhenj të tokave u krijuan si sundimtarët absolut

Ali Hertica

Lëvizja viteve të fundit ka qenë e fiksuar plotësisht me historinë. Nga fjalimet e para dhe pamfletet e paligjshme e deri më sot depërton një analizë e hollësishme e proceseve historike. Në vitet 1970, lëvizja më pas ndoqi kanunin klasik me radhën e komunizmit primitiv, shoqërisë skllavopronare, feudalit dhe shoqërisë kapitaliste, e cila do të zëvendësohej nga një shoqëri socialiste. Ky kuptim i historisë ka pësuar një ndryshim, të cilin dua ta ilustroj këtu.

Pika fillestare për Marksin ishte revolucioni industrial dhe pasojat  me prodhueshmëri e lartë dhe akumulimi i jashtëzakonshëm i pasurisë nga njëra anë dhe ngritja e mjerimit të madh nga ana tjetër. Marksi eksploroi mekanizmat e grumbullimit të pasurisë dhe mblodhi të gjitha mendimet dhe përfundimet e tij në veprën e tij kryesore “Das Kapital”.

Pothuajse nuk kishte kapitalizëm të zhvilluar. Sapo kemi dëgjuar se kapitalizmi është ruajtur vetëm në mbarë botën gjatë viteve të fundit. Kjo vlen jo vetëm për zonat që dikur dominoheshin nga socializmi, por edhe për zonat relativisht periferike si Kurdistan, i cili ishte dhe akoma është praktikisht jo i industrializuar. Sigurisht që ka disa prodhime të lëndëve të para dhe është i lidhur me tregun botëror, por kapitalizmi nuk u përshkua plotësisht në vitet ’70. Në këtë drejtim, mund të themi se premisa ishte një situatë koloniale në të cilën sistemi i detyroi njerëzit të identifikoheshin me shtypësin. Kjo përfshinte prodhimin e “të vërtetave.Pra, kishte më pak diskutime për implikimet ekonomike të kapitalizmit, por më tepër se si sistemi ndikon në shoqëri dhe i shndërron njerëzit në subjekte koloniale. Kjo ishte fillimi për shumë diskutime. Fllimisht është parë si një zonë për tu zhvilluar dhe është e mbështjellë në strukturat shoqërore të prapambetura me shumë elementë para-kapitalistë, siç janë strukturat fisnore dhe pronësia e tokës feudale. Pronarë të mëdhenj të tokave zotëronin fshatra dhe prona të tëra dhe u krijuan si sundimtarët absolut.

Një stimul i rëndësishëm i lëvizjes çlirimtare ishte që i pari që theu dhe luftoi këto struktura feudale para-kapitaliste. Këto ishin edhe synimet e para në betejë, jo vetëm kundër institucioneve shtetërore dhe përfaqësuesve ushtarakë të shtetit por më e rëndësishmja kundër institucioneve feudale dhe pronave më të urryera të tokës. Ideologjia themelore pasqyronte ideologjinë e vërtetë socialiste të përparimit. Kjo përfshin idenë se zhvillimi është një gjë pozitive, që strukturat e tjera duhet të ndërtohen, ekonomia të zhvillohet dhe se kalimi nga feudalizmi në kapitalizëm dhe më pas ndoshta në socializëm tregon një hap përpara. E gjithë kjo ka ndikuar në të kuptuarit e kapitalizmit.

Zhvilluar në bazë të 99 viteve të përvojës luftarake dhe përvojave të marra nga lëvizjet e tjera në të gjithë botën, lëvizja ka rishqyrtuar shumë këtë vizion që nga fillimi i viteve 1990. Disa dogma, dokumente ose besime nuk u mbajtën, por vazhdimisht kërkoheshin përgjigje të reja për çështje historike, lokale e globale. Kjo reflektohet vazhdimisht në dokumentet e diskutimit.Dhe atëherë erdhi pyetja,çfarë nuk funksionoi ? Pse, megjithë përpjekjen për të instaluar një shoqëri socialiste dhe një sistem ekonomik socialist, a nuk arriti të funksiononte socializmi shtetëror? Si ka mundësi që lëvizjet nacionale, të cilat triumfuan  dhe pësuan kolonizim, në shumë vende të tjera, nuk kanë arritur të krijojnë shoqëri të çliruara reale dhe të mos ofrojnë

Leave a Reply

You must be Logged in to post comment.

© 2021 Kosovalindore.com · RSS · Designed by Theme Junkie · Powered by WordPress
ShqipEnglishDeutsch