Home » Lajme, Opinione » Vendi i gjyqtarit në shtetin demokratik dhe kushtetues në Kosovë

Vendi i gjyqtarit në shtetin demokratik dhe kushtetues në Kosovë

Ali Hertica 

Kthehu në themel. Nga natyra , koncepti i shtetit të së drejtës është i diskutueshëm – dhe kjo i jep drejtësi karakterit të veçantë të shtetit kushtetues demokratik si një sistem dinamik. Thelbi i çështjes është se forca dhe vlera e shtetit të së drejtës qëndron në një debat të vazhdueshëm – dhe nëse është e mundur i pastër – në lidhje me kuptimin aktual të shtetit të së drejtës si një institucion. Sundimi i ligjit është një ideal që tregon një dinamizëm të caktuar. Kjo nuk ndryshon faktin se thelbi i shtetit ligjor ka konture të qarta,qeveria, shteti, është i lidhur me ligjin, në veçanti të drejtat e njeriut, ekziston një ndarje midis administratës dhe drejtësisë dhe të gjithë kanë qasje te një gjyqtar i pavarur, i paanshëm për të mbrojtur pozicionin e tij juridik si një qytetar i barabartë. Arsyeja e këtij përshkrimi të shkurtër është e vështirë të thuhet. 

Në dekadat e fundit, shtetet moderne janë zhvilluar në Evropë (dhe gjetkë), ku bashkëpunimi midis legjislacionit dhe zbatimit – duke pasur parasysh kompleksitetin e detyrës shumëplanëshe të qeverisë – është bërë gjithnjë e më intensiv. Në Kosov , marrëveshja e hollësishme e koalicionit, ndër të tjera, kontribuon në marrëdhënien e ngushtë midis qeverisë dhe parlamentit, e cila madje shtrihet në Senat. Kështu trias politica (ligjvënësi, administrata dhe gjykatësi, tre organe, tre funksione të ndara) u zhvilluan në një duas politica. Në këtë sistem me dy pole – qeverisja demokratike kundrejt gjykatave – presioni mbi gjykatat do të rritet, siç u tha. 

Tradicionalisht, Kosova  nuk ka një gjyqësor të fortë. Ekzistojnë tre kolona të pavarura gjyqësore, Gjykata e Lartë, Divizioni i Juridiksionit Administrativ të Këshillit të Shtetit dhe gjyqësori i zakonshëm, i cili organizohet përmes Këshillit Gjyqësor. Ne nuk njohim një gjykatës kushtetues. Financimi i gjyqësorit përmes buxhetit të drejtësisë nuk kontribuon në pavarësinë. Dizajni i dobët i Këshillit për Gjyqësorin ka pasur pasoja në dobësimin e mëtejshëm të gjyqësorit. Sipas mendimit tim, gjyqtarët kanë arsye të mira për të qenë të pakënaqur me administrimin e drejtësisë. Duke pasur parasysh angazhimin e madh të këtij grupi profesional – ekziston një punë jashtë orarit strukturor – ata meritojnë më mirë. 

Vlera e madhe e shtetit kushtetues demokratik qëndron në sistemin e forcave të kundërta që ai përmban. Në natyrë, si dhe në shoqëri – dhe në kushtetutën njerëzore – forcat e kundërta dinamike janë mbrojtja kryesore për sistemet e forta. Në shtetin kushtetues demokratik modern, iniciativa për shumë subjekte i takon qeverisë demokratike, e cila si ligjvënës mund të përcaktojë modelin institucional, buxhetin dhe përmbajtjen dhe funksionimin e shumë funksioneve të shtetit. Kjo është pjesë e rolit të qeverisë demokratike. Sidoqoftë, fuqitë e qeverisë demokratike janë të kufizuara. Pjesërisht për shkak të rregullave të sistemit tonë kushtetues, pjesërisht si rezultat i bashkëpunimit evropian dhe ndërkombëtar. Kufizimi kryesor buron nga të drejtat themelore dhe parimet e administrimit të mirë. 

Taskshtë detyra e gjyqtarit të pavarur në shtetin kushtetues, duke zbatuar ligjin kombëtar, evropian dhe ndërkombëtar, të vendosë kufij në raste konkrete për veprimet e qeverisjes demokratike. Në rastin ideal, kësaj duhet t’i shtohet edhe jurisprudenca kushtetuese, por ligjvënësi .A duhet që gjyqtari të “legjitimohet në mënyrë demokratike” në kryerjen e detyrës Kjo na sjell në pyetjen se çfarë nënkuptohet me legjitimitet demokratik. 

Leave a Reply

You must be Logged in to post comment.

© 2020 KosovaLindore · RSS · Designed by Theme Junkie · Powered by WordPress
ShqipEnglishDeutsch